मुख्य मजकुराकडे जा
WhatsUp मराठी कोश
—
पाव

भाषा

पाव

Paav

अर्थ

पोर्तुगीज ‘pão’ म्हणजे भाकरी, त्यावरून. गोवा आणि वसईच्या पोर्तुगीज वसाहतींतून हा शब्द मराठीत आला.

शब्दशः

पोर्तुगीज pão — भाकरी.

वापर

‘पाव’ हा एक-चतुर्थांश अर्थाचा पाव वेगळा; तो संस्कृत ‘पाद’ वरून आलेला आहे. दोन सर्वस्वी वेगळ्या वाटांनी आलेले एकरूप शब्द.

चित्र: 1500-1200 BCE, Devi sukta, Rigveda 10.125.1-2, Sanskrit, Devanagari, manuscript page 1735 CE (1792 VS) — Ms Sarah Welch, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

हेही वाचा

बटाटा

शब्दव्युत्पत्ती

पोर्तुगीज ‘batata’ वरून. पोर्तुगिजांनी बटाटा भारतात आणला आणि नावही सोबत आलेच.

Batata

जाहिरात

शब्दव्युत्पत्ती

अरबी ‘ज़ाहिर’ म्हणजे उघड, प्रकट — त्यावरून फार्सीमार्गे मराठीत. जे उघड करून सांगायचे ते जाहीर, आणि तसे करणे ती जाहिरात.

Jahirat

कचेरी

शब्दव्युत्पत्ती

फार्सी ‘कचहरी’ वरून — न्यायालय वा सरकारी कार्यालय. बहामनी आणि आदिलशाही राजवटींत फार्सी ही दरबारी भाषा असल्याने प्रशासनाचे बहुतेक शब्द तिकडून आले.

Kacheri

साहेब

शब्दव्युत्पत्ती

अरबी ‘साहिब’ म्हणजे सोबती, मालक — फार्सीमार्गे मराठीत आदरार्थी संबोधन म्हणून रुळले.

Saheb

कागद

शब्दव्युत्पत्ती

फार्सी ‘काग़ज़’ वरून, आणि त्याचे मूळ पुढे चिनी वा सोग्दियन भाषेत असावे असे मानले जाते — कागद चीनमधून पश्चिमेकडे गेला, त्याबरोबर त्याचे नावही.

Kaagad

खुर्ची

शब्दव्युत्पत्ती

अरबी ‘कुर्सी’ वरून. बैठकीची मराठी परंपरा जमिनीवरची; उंच आसन आणि त्याचे नाव दोन्ही बाहेरून आले.

Khurchi

स्रोत — शब्दव्युत्पत्तीविषयक सर्वसाधारण मान्यता

पडताळणी बाकी — व्युत्पत्तीविषयी अभ्यासकांत मतभेद असल्यास तसे नोंदवले आहे. चूक कळवा.