
साहित्य
ज्ञानेश्वरी — अध्याय पहिला
ओव्या २५१–२७५
Dnyaneshwari — Adhyay 1, part 2
रचना — संत ज्ञानेश्वर · १२७५–१२९६
सारांश
युद्ध सुरू होण्याच्या क्षणी अर्जुन दोन्ही सैन्यांमध्ये रथ उभा करतो आणि समोर आप्तस्वकीयांनाच पाहतो. गांडीव हातातून गळते, शरीर कापते, बुद्धी थांबते. हा अध्याय उत्तर देत नाही — तो प्रश्न उभा करतो. ज्ञानेश्वर येथे प्रथम गणेश, सरस्वती आणि निवृत्तिनाथांना वंदन करून ग्रंथाचा आरंभ करतात; ‘ॐ नमो जी आद्या’ ही त्यांची पहिली ओवी.
शब्दार्थ
या भागात येणारे जुने मराठी शब्द.
- सकळ
- — सर्व
- तया
- — त्याला, त्या
- जेथ
- — जिथे
- तेथ
- — तिथे
- कीजे
- — केले जाते
- अवधारीं
- — ऐक, लक्ष दे
- पां
- — बरं का, नाही का (संवादातील उद्गार)
- ऐसें
- — असे
- आथी
- — आहे
- म्हणौनि
- — म्हणून, याकारणाने
- तेवीं
- — त्याप्रमाणे
- घडे
- — घडते, शक्य होते
- तैसें
- — तसे
- ठायीं
- — ठिकाणी
- तंव
- — तोपर्यंत; तेवढ्यात
- दिठी
- — दृष्टी, नजर
- वरी
- — वर; शिवाय
- नातरी
- — नाहीतर, अन्यथा
- तेणें
- — त्यामुळे, त्याच्या योगाने
- देखोनि
- — पाहून
- परमार्थु
- — अंतिम हित, अध्यात्म
ओळीवर टॅप केल्यास ती ठळक होते — कुठे आहात ते सापडावे म्हणून.
चित्र: Krishna Arjuna Gita — Unknown author Unknown author, Public domain, via Wikimedia Commons.
WhatsUp मराठी वर — प्रत्यक्ष भेट
हेही वाचा

संत ज्ञानेश्वर
व्यक्तीमराठी भक्तिसाहित्याचा पाया घालणारे कवी. वयाच्या विसाव्या वर्षाच्या आत त्यांनी भगवद्गीतेवर ‘ज्ञानेश्वरी’ ही ओवीबद्ध टीका
Sant Dnyaneshwar

ज्ञानेश्वरी — अध्याय पहिला
ज्ञानेश्वरीॐ नमो जी आद्या
Dnyaneshwari — Adhyay 1, part 1

ज्ञानेश्वरी — अध्याय दुसरा
ज्ञानेश्वरीमग संजयो म्हणे रायातें
Dnyaneshwari — Adhyay 2, part 1

ज्ञानेश्वरी — अध्याय दुसरा
ज्ञानेश्वरीसायासें पुण्य अर्जिजे
Dnyaneshwari — Adhyay 2, part 2

ज्ञानेश्वरी — अध्याय तिसरा
ज्ञानेश्वरीमग आइका अर्जुनें म्हणितलें
Dnyaneshwari — Adhyay 3, part 1

ज्ञानेश्वरी — अध्याय तिसरा
ज्ञानेश्वरीइहीं विवेकाची त्र्याय फेडिली
Dnyaneshwari — Adhyay 3, part 2