
व्यक्ती
संत तुकाराम
Sant Tukaram
१६०८–१६५० · देहू
वारकरी संप्रदायातील सर्वात प्रभावी अभंगकार. व्यापारी कुटुंबात जन्म; दुष्काळात कुटुंब आणि व्यवसाय गमावल्यानंतर ते पूर्णपणे विठ्ठलभक्तीकडे वळले.
त्यांचे अभंग थेट, रोखठोक आणि सामान्य माणसाच्या भाषेतले आहेत. कर्मकांड, दांभिकता आणि जातिभेद यांवरची त्यांची टीका आजही तितकीच धारदार वाटते.
‘तुकाराम गाथा’ या नावाने त्यांचे साडेचार हजारांवर अभंग संकलित आहेत.
रचना
चित्र: Sant Tukaram — Prabhat, Public domain, via Wikimedia Commons.
हेही वाचा

सुंदर ते ध्यान
विठ्ठलसुंदर तें ध्यान उभे विटेवरी कर कटावरी ठेवूनियां १
Sundar Te Dhyan

जे का रंजले गांजले
अभंगजें का रंजलें गांजलें त्यासि म्हणे जो आपुलें १
Je Ka Ranjale Ganjale

वृक्षवल्ली आम्हां सोयरीं
अभंगवृक्षवल्ली आम्हां सोयरीं वनचरें पक्षीही सुस्वरें आळविती १
Vrukshavalli Amha Soyari

आनंदाचे डोहीं
अभंगआनंदाचे डोहीं आनंद तरंग आनंदचि अंग आनंदाचें १
Anandache Dohi

बारा अभंग
विठ्ठलजन्माचें तें मूळ पाहीलें शोधून
Bara Abhang

तुकाराम गाथा
विठ्ठलसमचरणदृष्टि विटेवरी साजिरी तेथें माझी हरी वृत्ति राहो १
Tukaram Gatha, part 1